Bezsenna

Kategoria: Jaskinie Wyżyny
Utworzono: wtorek, 05, grudzień 2017
Marek
Bezsenna  plan
Długość [m]  130 
Deniwelacja [m]  11 (0; +11)
Lokalizacja  Łazy (Gmina Jerzmanowice-Przeginia), Dolina Będkowska, okolice skały Dupa Słonia  
Stopień trudności  Jaskinia o rozwinięciu horyzontalnym, zwiedzanie bez trudności. 


 

Opis dojścia

Idąc od schroniska "Brandysówka" w górę doliny, po 300 m dochodzimy do skałki Iglica. Po lewej stronie, potok z wodospadem Szum i grupa skał Zamczysko z Będkowską Basztą, potocznie zwaną Dupą Słonia. Idziemy przez dużą łąkę obchodząc grupę skał, mijamy Turnię Lipczyńskiej idąc w kierunku NWW, do ujścia zalesionego wąwozu, którego dnem prowadzi ścieżka do Łaz. Po 90 m dochodzimy do skałki po prawej stronie, w której widoczny jest otwór pierwszy jaskini Bezsennej. 

 

Opis jaskini

Otwór jaskini znajduje się u podstawy 10-metrowej wysokości skałki, jest sztucznie odsłonięty, ma wysokość 1,5 m i szerokość 1 m. Początkowo była to niewielka szczelina o wysokości 20 cm, z wydobywającym się z niej latem niezwykle silnym wywiewem chłodnego powietrza. Za otworem, w kierunku NE 7-metrowej długości korytarz o dnie skalnym, osiągający w głębi 1,8 m wysokości i 2 m szerokości. W połowie jego długości i na odcinku 2 m w dnie znajduje się rynna denna o głębokości do 0,8 m i szerokości 0,5 m oraz rynny boczne w ścianach na wysokości 0,8 m. Korytarz doprowadza do rozszerzenia i skręca w lewo na W tworząc Salkę z Brodami. W jego przedłużeniu ku NE w dnie ciasna 2-metrowa rura skalna zablokowana osadami, a w kierunku SE 2-metrowy ślepy korytarz. Salka z Brodami o długości 4 m, szerokości 1 m osiąga wysokość 5 m w kominie zablokowanym dużymi głazami. Ściany w salce pokryte są białym, częściowo skonsolidowanym mlekiem wapiennym i dużą ilością włosowatych korzeni, tworzących oryginalne nawisy. Docierają tutaj również grube korzenie drzew. Jaskinia kontynuuje się w kierunku NNW 5-metrowym korytarzem o szerokości od 0,8 do 1,7 m i wysokości do 0,6 m o dnie z humusowo-ilastymi osadami z gruzem wapiennym. Korytarz zakończony jest niewielką salką o wymiarach 2x2 i wys. 1,5 m, zmienia kierunek na W. Początek korytarza to syfonalne obniżenie, w dnie którego są ilaste osady ze żwirami kwarcowymi i krzemiennymi. Dalej

 

Historia eksploracji

 

Bibliografia

 

Autorzy opracowania

 

Za Kratą

Kategoria: Jaskinie Wyżyny
Utworzono: środa, 08, luty 2017
Marek
Nazwa
 
Długość [m]  
Deniwelacja [m]  
Lokalizacja  
Stopień trudności  

Zawał menu

Kategoria: Jaskinie Wyżyny
Utworzono: poniedziałek, 16, styczeń 2017
Marek

test test test

Jaskinie Wyżyny według deniwelacji

Kategoria: Jaskinie Wyżyny
Utworzono: poniedziałek, 16, styczeń 2017
Marek
Lp. Nazwa jaskini Deniwelacja [m] Długość [m]
1  Studnisko 74 284
2  Szeroki Awen 59 270
3  Rysia 49,5 510
4  Piętrowa Szczelina 45 400
5  Twarda 44 210
6  Józefa 43 402
7  Błotna 42 140
8  Spełnionych Marzeń 41,5 200
9  Chebziowa ~40 ~150
10  Zawał 40 143
11  Januszkowa Szczelina 39 50
12  Ciasny Awen 37 150
13  Na Świniuszce 37 124
14  Studnia Szpatowców 36,5 58
15  Na Dudniku 36 170
16  Między Sosnami 36 140
17  Wielka Szczelina 36 120
18  Urwista 36 109
19  Koralowa 35,5 375
20  Trzydziestka ~35 ~120
21  Wiercica 31 210
22  Jama Ani 30,5 158
23  Nibyniska 30 90
24  Wierna 30 1027
25  Racławicka 26 168
26  Niedźwiedzia Górna 25 635
27  Wierzchowska Górna 25 975
28  Pod Bukami 25 ~300
29  Pod Okapem 25 60
30  Ryzyka ~25 ~80
31  Trójniak ~25 ~50
32  Pod Sokolą Górą (Pochyła) 24,5 70
33  Dziura w Dąbrowie 24 165
34  Olsztyńska - Wszystkich Świętych 24 249
35  Nietoperzowa 23 326
36  Mąciwody 23 195
37  Szeptunów (Szmaragdowa) 23 218
38  Studnia w Tankowcu 23 23
39  W Leju (Z Garnuszkiem) 23 53
40  Ciesenć  22,5 245
41  Bojowa 22 82
42  W Straszykowej Górze 21,5 150
43  Księdza Borka  21 90
44  Sucha 21 55
45  Mysia 20,5 80
46  Jeżyków ~20 ~100
47  Kamiennego Gradu 20 50
48  Kucharowa ~20 ~50
49  Rozpadlina w Cisowniku ~20 ~80

Uwagi: Zestawienie obejmuje jaskinie Wyżyny Krakowsko - Wieluńskiej powyżej 20 metrów deniwelacji. Dane pochodzą z najaktualniejszych dostępnych źródeł. W zestawieniu ujęto też obiekty niezinwentaryzowane, o szacowanych parametrach. Wszelkie błędy i sugestie proszę zgłaszać na Forum.


Zestawienie na dzień 10.12.2017 r.

Ostatnie zmiany: Dodanie jaskini na Dudniku i Trójniak.

Kategoria: Jaskinie Wyżyny
Stalagmitowa
plan
Długość [m] 110
Deniwelacja [m] 15,2 (-15,2; 0)
Lokalizacja Bobrowniki (Gmina Działoszyn), Góra Zelce (Rezerwat przyrody "Węże")
Stopień trudności Jaskinia w studni wstępnej posiada 9 metrową metalową drabinę, schodząc nią należy zachować ostrożność.

 

Opis dojścia

Do jaskini dochodzimy idąc od osady Węże w kierunku północnym. Droga asfaltowa kończy się przy zabudowaniach osady, dalej prowadzi droga gruntowa. Po przejściu (od Wężów) około 300 m z prawej dołącza niebieski szlak turystyczny, idziemy jeszcze kilkadziesiąt metrów drogą, po czym skręcamy tak, jak prowadzi szlak, na drogę biegnącą w lewo (na zachód) i dalej idziemy za znakowaną ścieżką, przez łąkę, potem lasem, podchodzimy na wzniesienie Zelców, mijamy symboliczną kapliczkę i dochodzimy do drogi już na wierzchowinie. Szlak skręca w lewo, my kierujemy się na prawo i dochodzimy do niezalesionej wierzchowiny Góry Zelce z widocznym budyneczkiem w którym znajduje się wejście do jaskini Stalagmitowej.

 

Opis jaskini

Naturalny otwór jaskini to 9 metrowa studnia, która jest w górnej części obetonowana i ma wymiary 2,5x3 m. Nad nią zbudowano mały budynek z drewnianym dachem i kamiennymi ścianami z bloczków wapiennych.

Góra studni jest przykryta drewnianym pomostem z klapą, pod którą znajduje się metalowa drabina z osłoną, mająca 9 m wysokości. Studnia sprowadza do Komory Wejściowej, skąd odchodzi system korytarzy i komór rozwiniętych na szczelinach NNW-SSE i NW-SE. W kierunku SE odchodzi 15 m długości korytarz Południowy o szerokości do 1 m z dwoma ciasnymi kominkami wznoszącymi się do 4 m nad dno korytarza. W nim znajdują się pozostałości po niezwykle bogatej szacie naciekowej w postaci masywnych polew naciekowych z żebrami, guzami, grzybkami naciekowymi i niewielkich stalaktytów.

Z Komory Wejściowej odchodzi ku NE ciąg 20 metrowej długości, na który składa się Sala pod Okapem, Wielka Komora i Korytarz Wschodni zakończony Syfonem Ilastym. Pierwotny charakter korytarza zmieniony jest tutaj przez eksploatację kalcytu. Początkowo znajdowała się tutaj duża ilość nacieków, głownie stalagmitów, stalaktytów i polew. Zachowały się niewielkie, przyrastające obecnie stalaktyty makaronowe i żyły o grubości do 30 cm z czystego kalcytu krystalicznego w fudze międzyławicowej pod ścianami. Miejscami pod ścianami leżą pryzmy bloczków wapiennych, gruz wapienny, hałdy gruzu, większe płyty, bloki i zbutwiałe stemple.

Z Komory Wejściowej w kierunku NNW prowadzi 9 metrowy Korytarz Północny, łączący się pod koniec z Wielką Komorą, a na jego końcu odchodzą w lewo niskie, ciasne korytarze - wyrobiska po eksploatacji kalcytu i wapienia. W odległości 4 m na E od Sali Wstępnej pod ścianą 0,5 m prożek sprowadza do ciągu Korytarza Naciekowego o długości około 30 m. Początkowo jest to 8 metrowy korytarz, biegnący na SE, o wysokości 0,5 m i szerokości 2 m, z żyłą kalcytu naciekowego o grubości 30 cm biegnącą wzdłuż ścian. Przechodzi on w salę o wymiarach 9x4 m i wysokości 1 metra, łączącą się z Korytarzem Południowym, a ku E 3 metrowy korytarz dochodzi do 9 metrowego, niskiego korytarza o przebiegu N-S. Dno Korytarza Naciekowego pokrywa brązowe, ilaste namulisko.

Jaskinia ma genezę krasową, wewnątrz na ścianach zachowały się liczne formy erozyjne jak: kotły wirowe, rury, drobne kanały i kawerny. Powstała na rozmytej fudze międzyławicowej pomiędzy wapieniami skalistymi (w spągu) a ławicowymi wapieniami zawodziańskimi górnej jury (środkowy oksford), rozciętymi pionowymi szczelinami o kierunkach NNW-SSE i NE-SW.

Szata naciekowa po odkryciu w 1949 roku jaskini, była niezwykle bogata. Jak opisuje K. Kowalski (1951) Nacieki tworzyły się tu w postaci stalaktytów i stalagmitów tak gęsto, że pomiędzy nimi pozostały tylko nieznaczne przestrzenie wolne. Większość nacieków uległa zniszczeniu przez „szpaciarzy” eksploatujących je jako „śklany” kamień (surowiec dla hutnictwa szkła). Nacieki zachowały się w Korytarzu Południowym i są to polewy naciekowe z żebrami naciekowymi, pokrywające duże fragmenty ścian oraz niewielkie stalaktyty. W Wielkiej Komorze w nyży na końcu, widoczne są resztki bogatej szaty naciekowej, a na stropie występuje duża ilość niewielkich, kilkucentymetrowej długości stalaktytów makaronowych, stale przyrastających. W ścianach w Komorze Wielkiej i Korytarzu Kalcytowym znajdują się żyły czystego, grubokrystalicznego kalcytu naciekowego do 30 cm grubości. Nacieki są różnowiekowe, wielu generacji.

W jaskini występują osady klastyczne. W Sali Wejściowej i częściowo Wielkiej Komorze stanowią je hałda, będąca pozostałością po eksploatacji kalcytu, gruz skalny oraz większe bloki i płyty wapienne; w Korytarzu Południowym, Kalcytowym i na końcu Korytarza Wschodniego stanowią je brązowe i czerwone namuliska, wypełniające miejscami znaczną część przekroju korytarzy.

Jaskinia jest wilgotna, na stalaktytach widoczne są krople wody. Wewnątrz temperatura jest stała, około +8°C, wyczuwalny jest przewiew powietrza. Światło nie sięga po za otwór.

Flora nie występuje. W jaskini przebywają nietoperze.

 

Historia eksploracji

Jaskinia została odkryta w 1949 roku podczas eksploatacji kalcytu, którego intensywne wydobycie na Górze Zelce obejmowało lata 50 XX wieku. W konsekwencji tego, została zniszczona prawie całkowicie szata naciekowa jaskini. Pozostała otwarta studnia z bardzo stromym zejściem na dno, prowadzącym rozpadliną o przebiegu SW. Stan taki trwał do lat 80. XX wieku, kiedy to obudowano studnię wejściową nadając jej aktualny wygląd, a otwór zabezpieczono drewnianą podłogą. Wybudowano kamienny domek z drewnianym zadaszeniem. W studni wejściowej osadzono metalową drabinę. Stan tych zabezpieczeń pogarsza się, we wrześniu 2008 stwierdzono, że niektóre deski w podeście zaczynały butwieć.

 

Bibliografia

Państwowy Instytut Geologiczny - Portal "Jaskinie Polski"

 

Autorzy opracowania na stronie PIG

Mariusz Szelerewicz, Andrzej Górny